Ile realnie kosztuje ręczne układanie palet?

Układanie palet to osobne stanowisko, nawet jeśli nikt go tak nie nazywa

Liczenie kosztu palety zwykle zaczyna się od drewna i od zbijacza. Tymczasem paleta, zanim opuści zakład, trafia też do kogoś, kto odbiera ją od stołu albo z maszyny, składa w słupki i przygotowuje stos do wywiezienia wózkiem. W artykule o realnych kosztach ręcznej produkcji palet wymienialiśmy tę osobę wśród ludzi, przez których ręce przechodzi paleta, choć w ewidencji nie figurują jako jej koszt.

Przy kilkuset paletach dziennie układanie potrafi zająć cały etat. Z naszych obserwacji wynika, że w mniejszych zakładach robią to sami zbijacze, między jedną paletą a drugą, i wtedy koszt nie znika, tylko chowa się w ich tempie pracy. W obu przypadkach warto go policzyć osobno, bo dopiero wtedy wiadomo, z czym porównywać ewentualną maszynę.

Ile kosztuje ułożenie jednej palety? Około złotówki

Do rachunku bierzemy ten sam zakład, który służy za punkt odniesienia w całej serii: 600 palet na klocku na jedną zmianę, czyli około 12 600 palet miesięcznie przy 21 dniach roboczych. Pełny koszt jednego pracownika, z wynagrodzeniem ponad płacę minimalną, składkami po stronie pracodawcy, odzieżą, rekrutacją i wdrożeniem, wynosi według naszych wyliczeń od 9 720 do 13 270 zł miesięcznie, średnio około 11 740 zł. Do tego dochodzi pokrycie urlopów i zwolnień, bo stos musi rosnąć także wtedy, gdy pracownika nie ma. Przy zastępstwie z agencji pracy to około tysiąca złotych miesięcznie na stanowisko.

Droga do wyniku wygląda tak: 11 740 zł kosztu pracownika plus około 1 000 zł na pokrycie nieobecności daje 12 740 zł miesięcznie. Po podzieleniu przez 12 600 palet wychodzi około 1,01 zł na każdej ułożonej palecie. W wariancie najtańszym to około 85 groszy, w najdroższym około 1,13 zł. W skali roku jedno stanowisko na jednej zmianie kosztuje od około 129 do 171 tysięcy złotych, średnio około 153 tysięcy.

Te kwoty opierają się na stawkach z 2026 roku i na założeniach z naszego wcześniejszego artykułu. Metoda zostaje ta sama, a liczby warto podmienić na własne: pensję, liczbę palet i to, jak w Twoim zakładzie pokrywa się urlopy.

Około piętnastu ton na jednej zmianie

Paleta EUR o wymiarach 1200 × 800 × 144 mm waży około 25 kg, zależnie od gatunku i wilgotności drewna. Przy 600 paletach na zmianę osoba przy układaniu podnosi więc około 15 ton. Zakładając osiem godzin bez przerw, kolejna paleta pojawia się mniej więcej co 48 sekund, a w praktyce, po odjęciu przerw, jeszcze częściej. Jeśli stos ma około 1,9 m, jak przy sztaplarce, to trzynaście palet, więc wszytkie górne warstwy trzeba unieść powyżej wysokości barków.

Pamiętam stanowisko przy uruchamianiu wbijarki u jednego z naszych klientów. Za maszyną stał człowiek, którego całym zadaniem było odbierać gotowe palety i układać je w słupki. Po pierwszej godzinie był już mokry od potu, a zmiana dopiero się rozkręcała. Takie tempo da się utrzymać przez jakiś czas, ale z każdą godziną spada, a przerwy się wydłużają.

Co mówią przepisy o ręcznym podnoszeniu palet

Zasady określa rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych. Przy pracy stałej mężczyzna może podnosić i przenosić przedmioty o masie do 30 kg, a kobieta do 12 kg. Osobny, niższy limit dotyczy podnoszenia powyżej wysokości obręczy barkowej: 21 kg dla mężczyzn i 8 kg dla kobiet przy pracy stałej. Paleta ważąca około 25 kg mieści się więc w ogólnym limicie dla mężczyzn, ale przy górnych warstwach stosu przekracza ten niższy próg.

Nie oznacza to, że ręczne układanie jest niedozwolone. Oznacza, że trzeba je przemyśleć: na przykład ustalić niższą wysokość stosu, zaplanować przerwy albo rotację osób na tym stanowisku. Warto też pamiętać o szerszym tle. Według ZUS choroby układu mięśniowo-szkieletowego odpowiadały w 2025 roku za 42,4 mln dni absencji chorobowej w Polsce. To dane dla całej gospodarki, a nie dla branży palet, ale dobrze pokazują, że dzwiganie ma swój koszt także wtedy, gdy nie widać go na liście płac.

Sprawdź, ile kosztuje układanie w Twoim zakładzie →

Sztaplarka i robot, czyli ten sam stos bez dźwigania

Na liniach do produkcji palet układanie może przejąć sztaplarka. Sztaplarka IMH, według karty katalogowej producenta, wykonuje do pięciu cykli na minutę, buduje stos o zalecanej wysokości około 1,95 m i sama wypycha gotowy stos do odbioru. Przy 600 paletach na zmianę wykorzystuje więc tylko część swoich możliwości, bo pięć cykli na minutę to teoretycznie 2 400 sztuk w ciągu ośmiu godzin.

Koszt energii jest tu niewielki. Sztaplarka ma moc 7,5 kW. Gdyby pracowała całą zmianę z pełną mocą, zużyłaby 60 kWh, co przy cenie od 1,10 do 1,30 zł za kWh daje od 66 do 78 zł, czyli około 11 do 13 groszy na palecie przy 600 sztukach. To górna granica, bo maszyna nie pracuje cały czas z pełnym obciążeniem.

Drugą drogą jest robot. W jednym z naszych wdrożeń w województwie pomorskim robot ABB odbiera gotową paletę z linii PALLETSTAR i układa ją w słupek, a przy linii pracuje jeden operator. Robot pracuje w wygrodzonym gnieździe, które według broszury STAKMA zajmuje obszar około 6 na 5 metrów, więc trzeba na nie zaplanować miejsce.

Kiedy automatyczne układanie zwraca się najszybciej

Sztaplarka albo robot najszybciej zarabiają na siebie tam, gdzie palety schodzą z linii przenośnikiem, a przy układaniu pracuje pełny etat na każdej zmianie. Wtedy cały koszt stanowiska z wyliczeń powyżej przechodzi na maszynę. W zakładzie, który zbija palety przy kilku osobnych stołach, automatyzację układania zwykle planujemy razem z linią. Palety nietypowe, których wymiar zmienia się co kilkanaście sztuk, mogą dalej trafiać na stos ręcznie, a maszyna przejmuje powtarzalne formaty, które dają największy wolumen

Sam koszt stanowiska to jednak nie cała oszczędność. Od rocznego kosztu układania trzeba odjąć to, co maszyna zużywa i czego wymaga: prąd, przeglądy i części. Dopiero ta różnica, podzielona przez cenę urządzenia z montażem, pokazuje realny okres zwrotu. Przy sztaplarce sam prąd to w górnej granicy około 11 do 13 groszy na palecie, czyli od około 17 do 20 tysięcy złotych rocznie na jednej zmianie. Koszt przeglądów zależy od konfiguracji, dlatego liczymy go dla konkretnego zestawu maszyn.

W tym rachunku warto pamiętać o drugiej stronie. Automatyczne układanie nie męczy się w trakcie zmiany, więc koniec linii utrzymuje to samo tempo od pierwszej do ostatniej godziny. Osoba, która dotąd układała stosy, może przejść do zadań, które podnoszą wydajność całej produkcji, na przykład do zasilania linii materiałem albo kontroli jakości.

Ręcznie, sztaplarka czy robot? Zestawienie

Poniżej zestawiamy trzy sposoby układania palet na końcu produkcji. Dane maszyn pochodzą z kart producentów i z naszego wdrożenia, a cenę zakupu podajemy dopiero dla konkretnej konfiguracji, bo zależy od linii, wymiarów palet i miejsca w hali.

Ręczne układanie palet w liczbach

Od czego zacząć we własnym zakładzie

Ręczne układanie łatwo przeoczyć, bo rozkłada się na złotówkę na każdej palecie. Jednocześnie wyznacza tempo końca produkcji i każdego dnia przenosi przez ręce ludzi kilkanaście ton. Zanim zapadnie decyzja o maszynie, warto policzyć u siebie trzy liczby: ile palet schodzi na zmianę, ile godzin pracy pochłania dziś ich układanie i jak wysokie są stosy. Od tych samych liczb zaczynamy każdy projekt dla naszych klientów, bo pokazują, czy lepiej sprawdzi się sztaplarka, robot, czy na razie lepiej zorganizowane stanowisko ręczne. Jeśli barierą jest budżet, warto od razu policzyć wariant z leasingiem albo z dofinansowaniem, które opisaliśmy w osobnym artykule.